Gdzie kupić ubrania? Damskie, męskie? Kto w mieście uczy kroju i szycia?
Idziemy na zakupy!
Wypadek na budowie
W 1895 roku na łamach „Tygodnia” opisano wypadek, do którego doszło w Łodzi przy ulicy Średniej. Oderwany fragment gzymsu spadł z budynku i ranił trzy osoby – uczennicę gimnazjum i (lżej) dwie kobiety.
Dlaczego doszło do wypadku? Powodem był pośpiech przy pracach budowlanych, użycie słabej jakości materiałów – a bezpośrednio „motywacyjna” beczka piwa. Wtoczona przez murarzy na rusztowanie, staczając się, uderzyła w gzyms i doprowadziła do jego zawalenia.
Czyli – XIX-wieczne realia szybko rozwijającego się miasta: budowa za budową, pośpiech i brak standardów bezpieczeństwa.
Jak dbać o buty?
Jak dbać o buty? Oto garść porad z rubryki „Notatki popularnonaukowe i praktyczne” piotrkowskiego „Tygodnia” (1882).
Ulotki, instrukcje a kwestia polska
W jednym z numerów „Tygodnia” redakcja poświęciła uwagę jakości języka polskiego w przestrzeni publicznej, publikując złośliwie zatytułowane „Próbki polszczyzny”.
Autor ubolewa nad tym, że przy zabawkach sprzedawanych w sklepach rzadko można znaleźć poprawny opis w języku polskim, a jeśli już się pojawia, pełen jest błędów i niezręczności stylistycznych. Jako przykład przytoczono instrukcję do „pistoletu z powietrznemi strzałami”, gdzie praktycznie każde zdanie to gramatyczno-stylistyczna katastrofa.
Na tym jednak nie poprzestano. Redakcja przywołała także fragment piotrkowskiego afisza teatralnego, w którym roiło się od językowych potknięć i osobliwych sformułowań, takich jak zapowiedź, że „benefisantka przygotowiła na swój benefis dużo nowych numerów”, które „wykona 2 kobiety i 2 kawalerzy”, czy „sceny wzięte z życia bogońskich cygan” (1899).
Wyścigi cyklistów
Pewnej niedzieli 1899 roku Piotrkowie odbyły się wyścigi cyklistów, które zgromadziły liczną publiczność i przedstawicieli towarzystw kolarskich z kilku miast. Na trybunie zasiedli działacze z Piotrkowa, Łodzi i Zgierza, a program obejmował aż siedem biegów.
Rozegrano zarówno wyścigi męskie – w tym biegi „Derby”, „Piotrkowski” i „Warszawski” – jak i bieg damski na dystansie 2 000 metrów, w którym triumfowała zawodniczka z Warszawy. Nagrody przyznawano w formie żetonów złotych, srebrnych i brązowych oraz premii pieniężnych.
Zwieńczeniem sportowych zmagań były pojedynki najlepszych cyklistów dnia oraz wyścig tandemów, w którym rywalizowały pary mieszane.
Gdzie kupić meble?
W „Tygodniu” regularnie ukazywały się ogłoszenia zarówno loklanych sklepów oferujących wyposażenie wnętrz, jak i oferty spoza miasta, a nawet guberni.
A jeśli ktoś wolał – lub musiał – kupić meble używane? Te również ogłaszano; czasem była to sprzedaż prywatna – a czasem publiczne licytacje.
Scam AD 1878
Wszelkiego rodzaju oszustwa, dziś nazywane scamem, istniały też w XIX wieku. Przed jednym z nich – wątpliwą loterią zagraniczną – ostrzegał w „Tygodniu” gubernator Kachanow.
Oszuści zbierali adresy osób zamożnych, po czym przysyłali im bilety loteryjne, prosząc o wpłatę pieniędzy. Jeśli takowe otrzymali, wysyłali kolejny list informując, że na bilet istotnie padła niewielka wygrana, ale wystarczy nieco dopłacić, by uzyskać dostęp do wyższej klasy loterii, gdzie wygrane są dużo, dużo wyższe…
Inny przykład dziewiętnastowiecznego scamu – biźniaczo podobny do dzisiejszych oszustw – opisywałam tu: Hiszpański kapitan, protoplasta nigeryjskiego księcia.
Akuszerka i krawiec
W maju 1875 roku Piotrków zyskał dwoje nowych mieszkańców o przydatnych dla ogółu zawodach. Z Warszawy sprowadzili się państwo F. i Rozalia Kowalscy – on był krawcem, a ona akuszerką. O czym zawiadamiali Szanowną Publiczność na łamach „Tygodnia”.
Obywatel miejski pan Karol Liedtke i sprawa o pobicie służącej
We wrześniu 1882 roku przed sądem pokoju stanął obywatel miejski pan Karol Liedke (czasem pisany Lietke lub Liedtke) oraz jego dwaj służący – wszyscy trzej oskarżeni o dotkliwe pobicie Franciszki Pokrzywińskiej, służącej sąsiadów (państwa J.)
Choć świadkiem ich poczynań był właśnie pan J. – który „starał się zwrócić uwagę bijącemu na niewłaściwość postępowania (!) ” – panowie do winy się nie przyznali.
Sąd jednak skazał pana Liedke na półtora miesiąca aresztu, obu służących na miesiąc, a poszkodowanej pozwolił na dochodzenie strat i szkód na drodze cywilnej. Pewnej pikanterii sprawie dodaje, że od lata 1882 siedziba sądu okręgowego w Piotrkowie mieściła się w domu należącym do tegoż pana Liedke.
Wyjazdy do Prus
Pod koniec 1899 roku „Tydzień” donosił o wyjazdach zarobkowych okolicznej ludności do Prus. Wyjeżdżały kobiety – i to nie pojedyncze, a wręcz całymi wsiami.
