Komisja kolonizacyjna (Ansiedlungskommission) w Poznaniu została utworzona w 1886 roku z inicjatywy kanclerza von Bismarcka, na mocy uchwały sejmu pruskiego. Celem komisji było wykupywanie ziemi w zaborze pruskim z rąk Polaków (po preferencyjnych cenach) i osadzenie na niej niemieckich osadników. Komisja dysponowała specjalnym funduszem na ten cel.
Mieszkańcy Cesarstwa Niemieckiego niezbyt chętnie przeprowadzali się na wschód. Na zakupionej ziemi – w dużej części zresztą od Niemców – osadzono około 22 tysiące rodzin niemieckich.
Pracę Komisji ułatwiało specjalne ustawodawstwo: np. od 1904 r. Polacy nie mieli prawa wznosić bez zezwolenia żadnych budynków na nowo zakupionych terenach, a ustawa wywłaszczeniowa z 1908 r. zezwalała z kolei na przymusowy wykup polskich majątków przez Komisję Kolonizacyjną.
Społeczeństwo polskie podjęło akcję samoobrony, polegającą m.in. na tworzeniu polskich spółek parcelacyjnych, co poważnie utrudniało realizację planów Komisji.
