18 kwietnia 1881 roku zmarł w Piotrkowie emerytowany nauczyciel miejscowego gimnazjum męskiego, profesor Stefan Pawełek.
Po jego śmierci w “Tygodniu” wydrukowano obszerne wspomnienie o profesorze. Rozpoczęła się również trwająca dwa lata składka na pomnik.
A tak wspomina postać profesora jego kolega po fachu z piotrkowskiego gimnazjum, nauczyciel języka rosyjskiego prof. Smorodinow:
“Na czele tej instytucji naukowej stał inspektor F. I. Dębicki, a jego zastępcą do spraw wychowawczych był S. N. Pawełek, wykładowca języka greckiego […] Zastępca jego [Dębickiego] Pawełek był starszy od niego, ale znacznie żwawszy”.
“Pawełek prezentował typ prawdziwego pedagoga niemieckiego. Był wysokiego wzrostu, trochę przygarbiony, z pomarszczoną twarzą i orlim wzrokiem, zrównoważony, łagodny w zachowaniu, serdeczny wobec uczniów, wnikający we wszystko i interesujący się wszystkim. On jeden utrzymywał porządek w szkole i nieugięcie nadzorował sukcesy uczniów w nauce i ich sprawowanie się. Jego stosunek do wychowanków był patriarchalny, po ojcowsku – łagodny. Kiedy jego uwagi i pouczenia nie odnosiły skutku, groził winnym rózgą i w odpowiednich sytuacjach groźbę wprowadzał w czyn”.
“Pawełek wykładał języki starożytne. Był już w tym czasie rzadkim przykładem prawdziwego klasyka. Pochodził z Poznania i właśnie z Prus wyniósł cechy pedagoga niemieckiego – klasyka. W wyższych klasach gimnazjum czytał dzieła starożytnych autorów nie tylko z entuzjazmem, ale i z głębokim umiłowaniem: głos, intonacja, uczucie, gesty, wszystko było używane przez niego w celu rozentuzjazmowania uczniów i rozbudzenia w nich miłości do autorów klasycznych. Czytanie i wyjaśnianie ‘Iliady’ Homera stanowiło dla niego niemalże coś w rodzaju świętości. Jego miłość do Homera była tak wielka, że jak sam mówił, nigdy nie zasypiał, nie przeczytawszy przed snem przynajmniej jednej stronicy z ‘Iliady’”.
Fotografie grobu prof. Pawełka z archiwum prywatnego.
